شمس الدين محمد تبريزى مغربى

40

ديوان كامل شمس مغربى ( بانضمام رساله جام جهان نما ) ( فارسى )

است و قرب به اين مزار مقبره دو تن از اولياء مشهور به پير مغربى و پير مشرقى است و اكابر و ابرار و اعزه روزگار به زيارت اين دو بزرگوار آمد شد مىكرده‌اند 1 * قبر عبد الحى فرزند مولانا شمس الدين مغربى كه در سال 875 وفات يافته است در كنار قبر پدرش مىباشد 2 * قاضى نور الدين محمد مشهور به قاضىزاده انصارى سلامى به نظم به عربى فرستاده است به كسانى كه در حرم بابا مزيد آسوده‌اند كه در آن از شمس مغربى ياد كرده . على مشرق الالهام و الكشف و اليقين * هو المغربى شمس اهل الولاية 3 * در آتشكده آذر نيز كه وفات مغربى را در زمان شاهرخ بن تيمور گورگان در تبريز مىداند تصريح هست كه وى هم در تبريز مدفون است 4 * اما رضا قلى خان هدايت در تذكره رياض العارفين مىگويد بعضى گفته‌اند مولدش قريه نائين و مرقدش در اصطهبانات فارس است بعضى گفته‌اند در سرخاب تبريز و به درستى اين نكته را توجيه مىكند كه همانا شيخ مغربى نام متعدد بوده است و مردم اشتباه نموده‌اند غالبا در باب مضجع آن جناب قول اول مقرون به صواب است 5 * با آنكه ادوار براون در سال 1306 ش به اصطهبانات رفته و بقعه‌اى به نام مزار شيخ مغربى را ديده است در مجلد سوم تاريخ ادبيات خويش از سعدى تا جامى هم به قول هدايت درين باب استناد مىكند دقت و صراحتى كه در كلام مؤلف روضات الجنان هست درباره آرامگاه مغربى شكى باقى نمىگذارد و پيداست كه خود هدايت نيز معتقد بوده است كه ممكن است آن‌كس كه در اصطهبانات مدفون است مغربى ديگر باشد . ( بررسى رساله جام جهان‌نماى مغربى ) مغربى رساله جام جهان‌نما را به خواهش دوستان در بيان كليات علم توحيد و مراتب وجود از نظر عرفا نگاشته است و براى سهولت درك آن دو دايره ترسيم كرده است . و در حقيقت موضوع رساله را